به نام خداوند جان و خرد                                                                                               

همانطور كه در تدوين راهبردهاي توسعه مدارس هوشمند ذكر شد در برنامه‌ريزي راهبردي فناوري اطلاعات از تحليل‌ نقاط قوت و ضعف و فرصت و تهديد استفاده شده است . در تحليل نقاط قوت و ضعف و فرصت و تهديد سعي مي‌شود تا با شناسايي نقاط قوت و ضعف مدرسه هوشمند و تعيين فرصت‌ها و تهديدهاي موجود در زمينه بهره‌گيري از فناوري اطلاعات، راهبردها به گونه‌اي تبيين شوند تا حداكثر استفاده از نقاط قوت و فرصت‌ها صورت گرفته، نقاط ضعف برطرف شده و براي رويارويي با تهديدها چاره‌انديشي شود.

به منظور تدوين برنامه راهبردي مدارس هوشمند نيز از ابزار تحليلي فوق بهره گرفته شده است. پس از تعيين راهبردها از طريق اين ابزار، راهبردهاي استخراج شده براساس ماتريس كمّي برنامه‌ريزي استراتژيك (QSPM) ارزيابي شده و راهبردهاي اولويت‌دار مدرسه هوشمند استخراج مي‌شود. اين ماتريس جذابيت هريك از راهبرد‌ها را در رويارويي با نقاط قوت و ضعف و فرصت و تهديدهاي شناسايي شده مي‌سنجد. براين اساس يك امتياز جذابيت براي هر راهبردها بدست مي‌آيد كه براساس اين امتياز مي‌توان راهبردها را اولويت‌بندي نمود.

استخراج راهبردها از مدل SWOT

در تحليل SWOT، ابتدا نقاط قوت و ضعف و فرصت و تهديد توسعه مدارس هوشمند در سازمان شناسايي شده است. اين موارد طي انجام مطالعات پيمايشي و تطبيقي صورت گرفته است. شرح اين موارد در بخش‌هاي قبلي مستند حاضر به صورت مفصل بيان شده است. براين اساس به بيان نمونه اي از مهمترين نقاط قوت و ضعف و فرصت و تهديد مدارس هوشمند مي پردازيم: 

نقاط قوت

• اشتياق دانش‌آموزان به يادگيري رايانه و استفاده از آن در مدارس (IN1S1)
• علاقه معلمان به استفاده از محتواي الكترونيكي جهت ارائه مطالب درسي (IN1S2)
• تجربه مدارس پايلوت در توليد و استفاده از محتوي آموزشي (IN3S1)
• برخورداري از سايت رايانه در اغلب مدارس (IN5S1)

نقاط ضعف

• كمبود كمي و كيفي كارشناس رايانه در مدارس (IN1W1)
• تسلط پايين معلمان به مهارت‌هاي IT براي توليد محتواي الكترونيكي (IN1W2) 
• تخصيص نيافتن منابع مالي لازم براي جبران خدمت معلمان در محيط مدرسه هوشمند (IN2W2)
• وجود نداشتن استاندارد فراگير بومي براي توليد محتواي الكترونيكي (IN3W1)
• انعطاف‌پذيري محدود ساختار دروس در مقاطع مختلف تحصيلي براي ارائه در قالب ديجيتالي و چندرسانه‌اي (IN3W2)
• استفاده محدود از امكانات اينترنت و روش‌هاي آموزش الكترونيكي براي ارائه مطالب درسي به دانش‌آموزان (IN3W3)
• وجود نداشتن ساختار مشخص براي توسعه مدارس هوشمند در سازمان آموزش و پرورش (IN4W1)
• عدم وجود برنامه‌اي مدون براي بهره‌گيري معلمان و دانش‌آموزان از رايانه در مدرسه (IN4W2)
• عدم ارتباط و تعامل ميان مدارس مختلف براي به اشتراك‌گذاشتن تجربه‌ها (IN4W3)
• عدم بهره‌گيري از نرم‌افزارهاي يكپارچه مالي و اداري براي مديريت مدارس (IN5W2)
• ضعف تجهيزات آموزشي در مدارس (IN5W3)
• بهره‌گيري پايين از نرم‌افزارهاي چندرسانه‌اي و بازي‌هاي رايانه‌اي در آموزش دانش‌آموزان (IN5W4)
• عدم وجود راه‌اندازي وب‌سايت اختصاصي در اكثر مدارس (IN5W5)
• پشتيباني محدود سخت‌افزاري و نرم‌افزاري مدارس (IN5W6)
• عدم دسترسي به شبكه اينترنت پرسرعت در مدارس (IN6W1)
• پايين‌بودن تعداد مدارس داراي شبكه داخلي (IN6W2)

فرصت

• توجه مسئولان شوراي عالي آموزش و پرورش به تحول در نظام فعلي آموزش و پرورش كشور (EX5O2)
• توجه و تمركز اولياء به امور آموزشي دانش‌آموزان (EN1O1)
• قابليت بهره‌گيري از كمك‌هاي‌ مردمي و انجمن‌هاي اولياء و مربيان (EN4O1)
• قابليت بهره‌گيري از كمك‌هاي سازمان‌هاي بين‌المللي و محلي (EN4O2)
• همراهي روندهاي فناوري با آموزش الكترونيكي (EN5O1)

تهديدها

• وجود ضوابط محدودکننده در توسعه مدارس هوشمند خصوصاً در مورد برنامه درسي, فعاليت­هاي فوق برنامه مدارس هوشمند و بکارگيري نيروي متخصص فني (EX1T1)
• عدم تطابق فرآيندهاي آموزشي با الزامات مدرسه هوشمند (EX1T2)
• توسعه نيافتن يادگيري تجربي، پژوهش‌محوري و دانش‌آموز محوري در نظام آموزشي (EX1T3)
• تطابق نداشتن ساختار سازمان آموزش و پرورش با نيازهاي اجرايي مدارس هوشمند (EX2W1)
• ديدگاه‌هاي محدود‌كننده در توسعه مدارس هوشمند (EX3W1)
• مقاومت‌ در مقابل تغيير و وجود ديدگاه‌هاي سنتي نسبت به فرآيند ياددهي و يادگيري (EX3W2)
• وجود فرهنگ كنكورگرايي و مدرك‌گرايي (EX3W3)
• سطح پايين آمادگي الكترونيكي در كشور (EN1T1)
• هم‌راستا نبودن انتظارات والدين در خصوص آماده‌سازي دانش‌آموزان براي كنكور با واقعيت‌هاي مدرسه هوشمند (EN1T2)
• تغييرات سياستي و مديريتي در نظام اجرايي و آموزشي كشور (EN2T1)
• محدود بودن توليدكنندگان محتوي آموزشي مناسب و منطبق بر نيازمندي‌هاي مدارس هوشمند (EN3T1)

در تحليل SWOT، براساس نقاط قوت و ضعف و فرصت‌ها و تهديدهاي شناسايي شده براي توسعه IT، چهار گروه راهبرد به شرح ذيل استخراج مي‌گردند:

راهبردهاي SO، مواردي هستند كه در راستاي بهره‌گيري حداكثري از نقاط قوت و منتفع شدن از فرصت‌ها تدوين مي‌شوند. اين راهبرد‌ها را راهبرد‌هاي هجومي نيز مي‌نامند چرا كه براساس نقاط قوت و فرصت‌ها شكل گرفته‌اند.

راهبرد‌هاي ST، نقاط قوت مدرسه هوشمند را به عنوان ابزاري براي پرهيز از تهديدها در نظر مي‌گيرند.

راهبرد‌هاي WO، به بهره‌گيري از فرصت‌ها از طريق غلبه بر نقاط ضعف مدرسه هوشمند تاكيد مي‌كند.

راهبردهاي WT، اساساً ماهيتي دفاعي دارند و بر حداقل كردن نقاط ضعف و پرهيز از تهديدها تاكيد مي‌كنند.

راهبردهاي تركيبي، اين راهبردها ممكن است تركيبي از نقاط قوت و ضعف و فرصت‌ها و تهديد‌ها را پوشش دهند. چنين راهبردهايي ممكن است با استفاده همزمان از نقاط قوت، كاهش نقاط ضعف و يا رويارو شدن با تهديد‌ها را پوشش دهند.